Yeni Nesil ÖKC (Yazar Kasa POS) Rehberi 2026

Kısa cevap: gerçek usulde vergilendirilen ve defter tutan her restoran, kafe, bar, pastane ve büfe yeni nesil ÖKC (yazar kasa POS) kullanmak zorunda. Basit usulde vergilendirilenler ve serbest meslek erbabı kapsam dışı. 2026'da "eski nesil kasa" diye bir seçenek yok; 557 Sıra No.lu Tebliğ o dönemi 1 Temmuz 2024'te kapattı.

Türkiye'de perakende mal satan veya hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, yani bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutan işletmeler, fatura vermek zorunda olmadıkları satışlarını ödeme kaydedici cihaz (ÖKC, halk dilindeki adıyla yazar kasa) fişi ile belgelendirmek zorundadır. Restoran, kafe, bar, pastane ve büfe bu tanımın tam ortasında durur. 2026'da bu zorunluluk fiilen tek bir anlama gelir: yeni nesil ÖKC (YN ÖKC), piyasadaki adıyla yazar kasa POS. Bu rehber Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Konu hakkında internette bulacağınız rehberlerin çoğu ise eski. 2024'ten bu yana kurallar kökten değişti: 557 Sıra No.lu Tebliğ ile eski nesil cihaz dönemi 1 Temmuz 2024'te tamamen kapandı, "mali hafıza dolana kadar kullanılır" devri bitti ve her yeni nesil ÖKC'ye banka kartı kabul zorunluluğu geldi. Hâlâ 2023 kurallarını anlatan bir rehber okuyorsanız, yanlış yöne bakıyorsunuz demektir.

ÖKC nedir, yasal temeli nereden gelir?

ÖKC, satış anında mali fiş üreten, işlemleri korumalı bir mali hafızada tutan ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) onayından geçmiş cihazdır. Zorunluluğun temeli 1984 tarihli 3100 sayılı Kanun'dur: perakende mal satan veya hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, fatura vermek zorunda olmadıkları satışlarını ÖKC fişi ile belgelendirir ve bu fiş o satışlarda fatura yerine geçer. Kanun ayrıca cihazın alış bedeli için yüzde 100'e varan amortisman hakkı tanır ve kullanılan cihazların mükellefiyet sona ermedikçe haczedilemeyeceğini söyler.

Kırk yıllık tarihçenin bugünü ilgilendiren yalnızca üç kırılması var. 2013'te 426 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile internet bağlantılı, GİB'e veri gönderen "yeni nesil ÖKC" dönemi başladı ve geçiş 2018'e kadar kademeli tamamlandı. 2017'de 483 Sıra No.lu Tebliğ bugünkü işletim rejimini kurdu: Z raporlarının GİB'e bildirimi, harici POS ve sipariş yazılımlarının kasayla entegrasyonu, seyyar banka POS'u yasağı. 2023 sonunda yayımlanan 557 Sıra No.lu Tebliğ ise eski nesil cihazlara 1 Temmuz 2024'te kesin son verdi ve kart kabulünü her cihaz için zorunlu hale getirdi. Ağustos 2026 itibarıyla sahadaki hukuki çerçeve budur.

Kimler zorunlu, kimler kapsam dışı?

Zorunluluğun sınırı meslek adına değil, defter düzenine ve satış tipine göre çizilir.

İki not: zorunlu olmadığı halde gönüllü ÖKC kullanmak isteyen işletme de yeni nesil cihaz almak zorundadır, eski tip olamaz. Bakanlıkça faaliyet bazında muaf tutulan işler ise muafiyet sürdükçe kapsam dışı kalır.

İki cihaz tipi: EFT-POS özellikli mi, bilgisayar bağlantılı mı?

Yeni nesil ÖKC iki ana tipte gelir ve restoran işletmecisinin ilk kararı budur.

• EFT-POS özellikli YN ÖKC: tek gövdede yazar kasa ve banka POS'u. Fiş keser, kartı aynı cihazda çeker, taşınabilir. Masada, kapıda ve paket serviste tahsilatın tek yasal yolu budur; seyyar banka POS'u kullanılamaz.
• Basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC: tezgah tipi kasa. Banka POS'ları ve satış yazılımları bu cihaza haricen bağlanır; bağlantının standardı GİB'in GMP-3 protokolüdür.

Hangi tipin hangi işletmeye uyduğunu YN ÖKC cihaz seçimi rehberinde ayrıca ele alıyoruz.

2026'da geçerli kurallar

Bugün bir restoran veya kafe işletmecisinin uyması gereken çekirdek kurallar şunlardır:

1. 30 gün kuralı: 1.1.2016'dan sonra işe başlayan her mükellef, işe başlama tarihinden itibaren 30 gün içinde (kalkınmada öncelikli yörelerde 60 gün) YN ÖKC kullanmaya başlar. Cihaz tedariki, aktivasyon ve üye işyeri anlaşması bu süreye sığdırılır. Açılış adımlarının tamamı restoran açarken yazar kasa kontrol listesinde.
2. Kart kabulü zorunlu: 1.7.2024 ve sonrasında YN ÖKC kullanmaya başlayan mükellef, cihaz aktivasyonundan itibaren en geç 30 gün içinde en az bir banka veya ödeme kuruluşuyla üye işyeri anlaşması yapıp o cihazda kart kabulünü açmak zorundadır.
3. 15 gün pasife alma: kart kabul yükümlülüğü süresinde yerine getirilmezse cihaz, sürenin bitimini izleyen 15 gün içinde kullanıma kapatılır. Anlaşması biten ve 15 günde yenisini yapmayan cihaz için de aynısı geçerlidir.
4. Z raporu elektronik: günlük kapanış raporu her iş günü sonunda oluşturulur, ancak kağıda basıp klasörde saklama zorunluluğu yeni nesil cihazlarda kaldırılmıştır. Rapor bilgileri ÖKC TSM üzerinden GİB'e iletilir.
5. POS ve yazılım entegrasyonu: sipariş yazılımları, el terminalleri ve harici banka POS'ları kasayla GMP-3 üzerinden entegre çalışmak zorundadır; her satış kasada mali fişe dönüşür. Detaylar yazar kasa ve POS entegrasyon kuralları yazısında.

Bu kurallara uyulmadığında uygulanacak yaptırımların güncel tutarları 2026 ceza listesi yazısında ayrıca derlidir.

Muafiyetin gerçek sınırları

"ÖKC kullanmadan çalışmak" mevzuatta iki dar kapıdan mümkündür ve ikisi de tekil bir restoranın geçebileceği kapılar değildir.

Birincisi 483 md. 6'daki büyük işletme muafiyeti. 25.09.2024 tarihli baz değerlerle: satış veya gayrisafi iş hasılatı 110 milyon TL, bilanço aktif toplamı 110 milyon TL, özkaynak 11 milyon TL eşiklerinden en az ikisini sağlamak, 50'den fazla YN ÖKC kullanıyor olmak, e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter kullanıcısı olmak, tüm satışları e-belgeyle belgelendirmek ve GİB'e başvurup yazılı onay almak gerekir. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artar; başvuru öncesinde güncel endeksli tutarlar GİB'den teyit edilmelidir. Muafiyet kalıcı da değildir: işletme iki dönem üst üste eşiklerin yüzde 20'den fazla altına düşerse kasaya geri döner.

İkincisi 507 Sıra No.lu Tebliğ'deki Güvenli Mobil Ödeme ve Elektronik Belge Yönetim Sistemi'ne ihtiyari katılım: yetkili finans kuruluşu ve özel entegratör eliyle satış anında e-belge düzenleyen bu sisteme dahil olanların ÖKC mecburiyeti yoktur. Kendi şartları ve maliyet yapısı olan ayrı bir rejimdir; kimlerin yararlanabildiğini, muafiyetin net kurallarını ve yeni nesil ÖKC ile karşılaştırmasını VUK 507 ve güvenli mobil ödeme rehberinde ele alıyoruz.

Sık yanlış bilinenler

1. "Eski yazar kasa, mali hafızası dolana kadar kullanılabilir." 2017-2023 arasında doğruydu; 557 ile kapandı. 1.7.2024'ten beri eski nesil cihaz kullanmak mevzuata aykırıdır. İnternetteki birçok rehber hâlâ bu kalkmış kuralı anlatıyor.
2. "e-Fatura mükellefiyim, yazar kasaya ihtiyacım yok." Yanlış. e-Fatura veya e-Arşiv kullanıcısı olmak tek başına muafiyet sağlamaz; muafiyet yukarıdaki ağır şartlara ve GİB onayına bağlıdır. Hedef kitle zincir market ölçeğidir.
3. "Banka POS'u varsa kasa gerekmez." İkisi farklı şeydir. Banka POS'u tahsilat aracıdır, mali belge üretmez. Kural tam tersine işler: satış kasadan başlar, tutar POS'a kasadan gider, fiş kasadan çıkar. Üstelik 557 sonrası kartsız kasa da kalmadı.
4. "Seyyar POS ile masada tahsilat yapılır." 1.10.2013'ten beri ÖKC mükellefleri seyyar banka POS'u kullanamaz; masada ve kapıda tahsilat EFT-POS özellikli YN ÖKC ile yapılır. Bankalar bu mükelleflere seyyar POS vermemekle yükümlüdür.
5. "30 günlük süre cihazı satın alınca başlar." Süre işe başlama tarihinden işler. Cihaz tedariki, aktivasyon ve üye işyeri anlaşmasının tamamı bu 30 güne sığdırılır; kart kabulü için aktivasyondan itibaren ayrı bir 30 günlük süre daha vardır.
6. "Z raporlarını yazdırıp klasörde saklamak zorunlu." Yeni nesil cihazlarda kaldırıldı; rapor elektronik saklanır ve GİB'e otomatik bildirilir. Kağıt klasörü eski nesil dönemin alışkanlığıdır.
7. "Yazar kasa POS ile banka POS'u aynı şey." Değildir. Yazar kasa POS, EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC'nin piyasa adıdır: ruhsatlı bir ödeme kaydedici cihazdır, mali hafızası vardır, fiş keser ve içinde banka POS'u barındırır. Banka POS'u ise yalnızca ödeme terminalidir.

Bu kuralların pratikteki anlamı şu: kullandığınız POS yazılımı kasayla konuşamıyorsa mevzuata uygun çalışmıyorsunuz demektir. dojofood POS, Pavo yazar kasa entegrasyonuyla her satışın kasada mali fişe dönüşmesini bu kurallara uygun biçimde yürütür; e-Adisyon entegrasyonu canlıdır ve QR menüden sipariş, reçeteli stok takibi ile AI destekli menü aktarımı aynı sistemin parçasıdır. Detaylar Pavo yazar kasa POS entegrasyon sayfasında.

Yazar kasa düzeninin diğer parçaları

Cihazı almak işin başlangıcı; düzenin geri kalanı şu başlıklarda:

• Belge tarafı: masada servis yapan işletmelerde adisyon ve elektronik karşılığı için e-Adisyon rehberi; fatura sınırı, e-Fatura ve e-Arşiv eşikleri için restoranda e-belge eşikleri.
• Cihaz el değiştirirken: işletme devralıyor veya devrediyorsanız yazar kasa devri rehberi.
• İşi bırakırken veya sezon kapatırken: geçici kapama ve hurdaya ayırma rehberi.
• Kasa yerine telefon: 507 tebliğindeki sisteme girmek isteyenler için GMÜS (GMÖEBYS) başvuru rehberi.
• Bahşiş tarafı: POS'tan tahsil edilen bahşişte KDV, stopaj ve SGK için bahşiş vergilendirmesi; dağıtım ve belgeleme yükümlülüğü için bahşişi personele dağıtma rehberi.

Resmi kaynaklar

• 3100 sayılı Kanun, güncel metin (mevzuat.gov.tr)
• 426 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, güncel hali (GİB YN ÖKC portalı)
• 483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, 566 değişiklikleri işlenmiş hali (mevzuat.gov.tr)
• 507 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (mevzuat.gov.tr)
• 557 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (mevzuat.gov.tr)
• 593 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (Resmi Gazete, 08.05.2026/33247)
• GİB Yeni Nesil ÖKC portalı ve Sık Sorulan Sorular

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; işletmenize özgü durumlar için vergi danışmanınıza veya mali müşavirinize danışın.