Restoran Açarken Yazar Kasa: 30 Gün İçinde Yapılacaklar (2026)

Yeni işe başlayan bir restoran, kafe veya benzeri işletme, işe başlama tarihinden itibaren 30 gün içinde (kalkınmada öncelikli yörelerde 60 gün) yeni nesil ödeme kaydedici cihaz (YN ÖKC) kullanmaya başlamak zorundadır. Kritik ayrıntı şu: süre cihazı satın aldığınızda değil, vergi dairesinde işe başladığınızda işlemeye başlar. Cihaz seçimi, alım, aktivasyon ve kart kabulü hazırlığının tamamını bu takvime sığdırmanız gerekir. Bu rehber Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

30 gün kuralı tam olarak ne diyor?

Kural, 426 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin 4/f bölümünde (466 Sıra No.lu Tebliğ ile eklendi): 1 Ocak 2016'dan sonra işe başlayan ve ÖKC kullanmak zorunda olan mükelleflerin yeni nesil ÖKC kullanma mecburiyeti, işe başlama tarihinden itibaren 30 gün, kalkınmada öncelikli yörelerde 60 gün içinde başlar.

En sık yapılan yanlış, bu sürenin cihaz satın alındığında başladığını sanmaktır. Başlamaz. Saat, vergi dairesine verdiğiniz işe başlama bildirimiyle işler. Cihaz araştırması, alım, yetkili serviste aktivasyon ve banka anlaşması dahil her adım bu 30 güne sığmak zorundadır. Açılış hazırlığı zaten yoğun bir dönemken kasa işini son haftaya bırakmak, en çok bu yüzden pahalıya mal olur.

Kapsam tarafı kısaca: perakende mal satan veya hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarlar (bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutanlar) ÖKC kullanmak zorundadır; gerçek usulde vergilendirilen restoran, kafe, bar, pastane ve büfe bu tanımın tipik örneğidir. Basit usulde vergilendirilenler kapsam dışıdır. Kimin zorunlu, kimin muaf olduğunun tam tablosu için Yeni Nesil ÖKC rehberine bakın.

Adım adım: ilk 30 günün kontrol listesi

1. İşe başlama bildirimini yapın, tarihi not edin. Vergi dairesine işe başlama bildirimi ile mükellefiyet açılır ve 30 günlük süre o gün işlemeye başlar. Kasa planını bildirimle aynı hafta yapın; sona bırakmayın.
2. Cihaz tipini seçin. Masada, kapıda veya paket serviste kartla tahsilat alacaksanız EFT-POS özellikli YN ÖKC gerekir. Tahsilat tezgahta toplanıyorsa bilgisayar bağlantılı (tezgah tipi) YN ÖKC ve ona bağlanan entegre POS'lar yeterlidir. Ayrıntı aşağıda ve cihaz seçimi rehberinde.
3. Onaylı cihazı satın alın, faturayı saklayın. Türkiye'de yalnızca GİB onaylı YN ÖKC modelleri satılabilir; eski nesil cihaz üretimi ve satışı 30 Eylül 2017'den beri yasaktır, kullanımı da 1 Temmuz 2024'te tamamen sona ermiştir. Onaylı cihaz listesi ynokc.gib.gov.tr adresindedir. Alış faturası hem kayıtlarınızın hem de aşağıda anlatacağımız %100 amortisman hakkının dayanağıdır.
4. Aktivasyonu yetkili serviste yaptırın. Kayıt ve aktivasyon işlemleri artık ÖKC TSM (Terminal Servis Merkezi) üzerinden elektronik yürür; eski "15 gün içinde vergi dairesine kayıt ettirip levha alma" uygulaması 2015'te kaldırılmıştır (465 Sıra No.lu Tebliğ). Aktivasyon tarihini not edin: ikinci sürenin başlangıcı budur.
5. Üye işyeri anlaşması yapın, kart kabulünü açın. Aktivasyondan itibaren en geç 30 gün içinde en az bir banka veya ödeme kuruluşu ile üye işyeri anlaşması yapıp o cihazda kart kabulünü açmak zorundasınız (557 Sıra No.lu Tebliğ, md. 5).
6. POS yazılımınızı kasaya bağlayın. Sipariş yazılımları, el terminalleri ve satış uygulamaları YN ÖKC ile GMP-3 protokolü üzerinden entegre çalışmak zorundadır; her satış kasada mali fişe dönüşmelidir (483 Sıra No.lu Tebliğ, md. 8). Ayrıntı için POS entegrasyonu zorunlulukları yazısına bakın.
7. Adisyon ihtiyacınızı kontrol edin. Alkollü içki servisi yapacaksanız adisyon kullanmak zorundasınız; yapmayacaksanız 299 Sıra No.lu Tebliğ uyarınca zorunlu değil. Aşağıda kısaca, detayı ayrı rehberde.

Hangi cihaz tipi: EFT-POS özellikli mi, bilgisayar bağlantılı mı?

Kısa cevap: servis modeliniz seçer. İki tip de yeni nesil ÖKC'dir ve ikisi de mali fiş keser; fark, banka POS'unun nerede durduğudur.

Masada veya kapıda kartla tahsilat yapacaksanız seçenek tek: EFT-POS özellikli YN ÖKC. Seyyar banka POS'u bu iş için kullanılamaz. Karar kriterlerinin tamamı, GMP-3 bağlantısı ve model seçimi için doğru YN ÖKC seçimi rehberine bakın.

İkinci saat: aktivasyondan sonra 30 günlük kart kabulü süresi

Çoğu yeni işletmecinin gözden kaçırdığı ikinci bir süre daha var. 557 Sıra No.lu Tebliğ'e göre YN ÖKC kullanmaya başlayan mükellef, cihazın aktivasyon tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde en az bir banka veya ödeme kuruluşu ile üye işyeri anlaşması yapmak ve o cihazda banka kartı ile ödeme kabulünü açmak zorundadır (md. 5). "Ben sadece nakit çalışacağım" seçeneği mevzuatta yoktur; her YN ÖKC kart kabul etmek zorundadır.

Yaptırım da nettir: kart kabul yükümlülüğü süresinde yerine getirilmeyen cihazlar, sürenin bitimini takip eden 15 gün içinde kullanıma kapatılır, yani pasife alınır (md. 6). Pasife alınmış kasa fiş kesemez; açılış döneminde bunun anlamı, satışın durmasıdır. Mevcut anlaşmanız sona ererse de aynı kural işler: 15 gün içinde yeni anlaşma yapılmazsa cihaz yine kapatılır.

Adisyon zorunluluğu kimde?

Adisyon, masaya sunulan hizmetin cins ve miktarını izleyen yardımcı belgedir. Kapsamı iki tebliğ birlikte çiziyor ve ikisi de 20.08.2001'de yürürlüğe girmiştir:

• 298 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (RG 05.08.2001, sayı 24484) temel listeyi kurar: bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutan gece kulübü, diskotek, bar, pavyon, gazino, meyhane, lokanta, kafeterya ve pastane gibi işletmeler adisyon kullanmak mecburiyetindedir. Self servis esasına göre işletilen lokanta ve kafeteryalar, sadece çay, kahve ve meşrubat satan kahvehane, çay ocağı ve çay bahçeleri, basit usulde vergilendirilen hizmet işletmeleri ile boncuk veya özel kredi kartı sistemiyle çalışan tatil köyü ve otel gibi konaklama işletmeleri bu listenin dışındadır.
• 299 Sıra No.lu Tebliğ (RG 18.08.2001, sayı 24497) bir şart daha ekler: bu işletmelerin "alkollü içki servisi yapmaları halinde adisyon düzenleme mecburiyetleri bulunmaktadır. Alkollü içki servisi yapmayan hizmet işletmelerinin ise adisyon düzenleme zorunlulukları söz konusu değildir."

Pratik özet: alkol servisi yapan masa servisli bir işletmeyseniz adisyon zorunluluğu tartışmasızdır. Alkol servisi yapmıyorsanız 299 metni açıktır, zorunluluk yoktur. Ruhsatı alkollü olup fiilen servis yapmamak gibi sınır durumlarda mali müşavirinize danışın.

İki nüans önemli. Birincisi, adisyon hiçbir durumda ÖKC fişinin yerine geçmez; hesap kapanırken mutlaka ÖKC fişi veya fatura düzenlenir. İkincisi, aynı masada hesap bölüşülürse her müşterinin ödediği tutar için ayrı fiş veya fatura kesilir ve adisyonla ilişkilendirilir. Kağıt adisyonun elektronik karşılığı ve uygulama detayları için e-Adisyon rehberine bakın.

Maliyet tarafında iki gerçek

Açılış bütçesi yapan işletmeci için mevzuatın iki az bilinen, lehte hükmü var:

• %100 amortisman hakkı. ÖKC alış bedeli için %100'e kadar amortisman oranı seçebilirsiniz; amortisman ayıramayanlar bedelin tamamını kazanç tespitinde indirir (3100 sayılı Kanun, md. 7). Cihazın maliyetini ilk yılda tamamen giderleştirmek mümkündür.
• Cihaz haczedilemez. Kullandığınız ÖKC'ler, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetiniz sona ermedikçe haczedilemez (3100, md. 9/3). Kasa, işletmenin en korunmuş demirbaşıdır.

Sık yapılan açılış hataları

1. "Banka POS'u aldım, kasa gerekmez." Banka POS'u tahsilat aracıdır, mali belge üretmez. Kural tam tersine işler: POS ya kasanın içindedir ya da kasaya entegre çalışmak zorundadır; satış kasadan başlar, fiş kasadan çıkar (483, md. 8). Üstelik 2024'ten beri her YN ÖKC'nin kart kabul etmesi de zorunludur; "kartsız kasa" diye bir seçenek de kalmamıştır.
2. "Masada seyyar POS ile tahsilat yaparım." 1 Ekim 2013'ten beri ÖKC mükellefleri seyyar banka EFT-POS cihazı kullanamaz; masada ve kapıda tahsilat EFT-POS özellikli YN ÖKC ile yapılır. Bankalar ve ödeme kuruluşları da bu mükelleflere seyyar EFT-POS vermemekle yükümlüdür (426 bölüm 4/a; 483 md. 10).
3. "Cihazı alınca 30 günüm var." Süre işe başlama tarihinden işler (426, bölüm 4/f). Cihaz tedariki, aktivasyon ve üye işyeri anlaşmasının tamamı bu 30 güne sığdırılmalıdır. İnternetteki birçok rehber bu ayrımı hâlâ atlıyor; vergi dairesindeki tarih neyse takviminiz odur.

Yazılım ayağında yükü hafifletmek mümkün: dojofood POS, Pavo yazar kasa entegrasyonuyla çalışır ve e-Adisyon entegrasyonu canlıdır; kurulum self servistir, menünüzü AI menü aktarımıyla yükleyip QR menüden siparişi ve reçeteli stok takibini açılış haftasında devreye alabilirsiniz. Ayrıntılar Pavo yazar kasa entegrasyonu sayfasında.

Resmi kaynaklar

• 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanun (güncel metin)
• 426 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (değişikliklerle güncel hali, GİB YN ÖKC portalı)
• 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (güncel hali)
• 557 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği
• GİB Yeni Nesil ÖKC portalı ve Sık Sorulan Sorular
• 298 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, adisyon kullanmak zorunda olan hizmet işletmeleri (RG 05.08.2001, sayı 24484)
• 299 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, alkollü içki servisi şartı (RG 18.08.2001, sayı 24497)
• GİB özelgesi, 19.07.2019 tarih ve E.244196 sayılı: adisyon kapsamının 185/200/298/299 zinciri

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; işletmenize özgü durumlar için vergi danışmanınıza veya mali müşavirinize danışın.