Restoran İçin Doğru Yazar Kasa POS Seçimi (2026)
Türkiye'de bir restoranın yasal olarak kullanabileceği iki yazar kasa tipi vardır: EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC ve basit/bilgisayar bağlantılı yeni nesil ÖKC. Seçim tek soruyla netleşir: hesabı nerede kapatıyorsunuz? Masada veya kapıda kartla tahsilat yapan işletme EFT-POS özellikli cihaz olmadan çalışamaz, çünkü seyyar banka POS'u kullanmak bu işletmelerde 2013'ten beri yasaktır. Tahsilatı tezgahta toplayan işletme ise bilgisayar bağlantılı tiple ve kasaya entegre banka POS'uyla yürüyebilir. Bu rehber Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.
İki cihaz tipi ve farkları
Mevzuat iki tipi de aynı tebliğde tanımlar (557 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği md.3). EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC, "bünyesinde EFT-POS barındıran" cihazdır: tek gövdede hem ruhsatlı yazar kasa hem banka POS'u vardır, elde taşınır, fişi olduğu yerde keser. Basit/bilgisayar bağlantılı yeni nesil ÖKC ise "bünyesinde EFT-POS'u barındırmayan fakat haricen EFT-POS bağlanabilen" cihazdır: tezgahta durur, banka POS'ları ve satış yazılımları ona GMP-3 protokolüyle bağlanır.
| Bilgisayar bağlantılı YN ÖKC | EFT-POS özellikli YN ÖKC | |
|---|---|---|
| Tanım | Tezgah tipi kasa; EFT-POS içermez, haricen bağlanır (557 md.3/d) | Kasa ve banka POS'u tek gövdede (557 md.3/g) |
| Kim için | Tahsilatı tezgahta toplayan işletmeler: self servis, büfe, al-götür ağırlıklı kafeler | Masada, kapıda, paket serviste tahsilat yapan işletmeler |
| Kart kabulü | Entegre çalışan harici banka POS'u üzerinden; kart kabul yükümlülüğü cihazda yine geçerli (557 md.5) | Cihazın kendi içinde; masaya ve kapıya taşınabilir |
| POS yazılımı bağlantısı | Satış yazılımı ve el terminali GMP-3 ile bağlanır (483 md.8) | Aynı kural geçerli; yazılım siparişi gönderir, fişi cihaz keser |
İki tip de yeni nesil ÖKC'dir: internet bağlantılıdır, mali bilgileri ÖKC TSM üzerinden GİB'e iletir ve günlük Z raporunu elektronik saklar. Eski nesil yazar kasa dönemi 1 Temmuz 2024'te tamamen kapandı; bu tarihten beri piyasada hukuken yalnızca bu iki tip vardır (557 md.4). Zorunluluğun kapsamı ve tarihçesi için yeni nesil ÖKC rehberine bakın.
Senaryoya göre seçim
Masada servis ve paket servis: EFT-POS özellikli
Garson hesabı masada kapatıyorsa veya kurye kapıda kart geçiriyorsa tek yasal seçenek EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC'dir. Seyyar banka POS'u bu iş için kullanılamaz: 1 Ekim 2013'ten beri ÖKC mükelleflerinde seyyar EFT-POS cihazı yasaktır ve bankalar ile ödeme kuruluşları bu mükelleflere seyyar cihaz vermemekle yükümlüdür (426 bölüm 4/a; 483 md.10). Masa başında ödeme alan her restoran, kapıda tahsilat yapan her paket servis operasyonu bu tipe mecburdur.
Tezgah ve self servis: bilgisayar bağlantılı yeterli
Müşteri kasaya geliyor ve hesap tezgahta kapanıyorsa bilgisayar bağlantılı tip yeterlidir. Banka POS'u kasayla entegre çalışır: satış kasadan başlar, tutar POS'a kasadan gider, fiş kasadan çıkar (483 md.8). Self servis işletmeler için bir zamanlar var olan özel belge düzeni 2017'de kaldırıldı; self servis kafeterya da genel ÖKC rejimine tabidir (483 md.15).
Karma operasyon: ikisi birlikte
Salonda masada servis, tezgahta al-götür ve paket servis aynı anda dönüyorsa iki tip birlikte kullanılabilir: tezgahta bilgisayar bağlantılı bir ana kasa, masada ve kapıda EFT-POS özellikli cihazlar. Kritik nokta hepsinin aynı satış yazılımına bağlı çalışması; aksi halde ciro iki ayrı dünyada toplanır ve gün sonu eşleştirme yükü doğar.
Seçerken kontrol edilecekler
- GİB onayı. Türkiye'de yalnızca GİB'den onay almış cihazlar kullanılabilir. Onay alan firmalar ve cihaz dokümanları ynokc.gib.gov.tr adresinde yayımlanır; satın almadan önce cihazın burada listelendiğini doğrulayın. Üretici ve ithalatçılar sattıkları her cihaza yedek parça dahil en az 10 yıl bakım ve onarım desteği vermek zorundadır (3100 sayılı Kanun mük. md.8).
- Kullandığınız POS yazılımıyla GMP-3 uyumu. Sipariş yazılımınız, el terminalleriniz ve satış uygulamalarınız kasaya GMP-3 protokolüyle bağlanmak zorundadır (483 md.8). Her cihaz her yazılımla hazır entegre değildir; cihazı seçmeden önce yazılım sağlayıcınıza o modelle canlı entegrasyonu olup olmadığını sorun. Entegrasyon zorunluluğunun ayrıntıları yazar kasa ve POS entegrasyonu yazısında.
- Üye işyeri anlaşması esnekliği. Kart kabulü için en az bir banka veya ödeme kuruluşuyla üye işyeri anlaşması gerekir (557 md.5). Cihazın tek bir kuruluşa mı kilitli olduğunu, sonradan banka değiştirmenin veya birden fazla anlaşma tanımlamanın mümkün olup olmadığını satın almadan önce netleştirin; komisyon pazarlığı gücünüz buna bağlıdır.
- Yazıcı, pil ve bağlantı ihtiyaçları. Masada kullanılacak EFT-POS özellikli cihazda pil ömrü ve kablosuz bağlantı kalitesi gün sonunu belirler; tezgah cihazında fiş yazıcısının hızı ve internet kesintisinde davranış önemlidir. Bunlar mevzuat konusu değil işletme konforu konusudur, ama yanlış seçim her serviste hissedilir.
Türkiye'de yazar kasa POS marka ekosistemi
Türkiye pazarında yaygın yazar kasa POS üreticileri arasında Pavo, Ingenico (Worldline), PAX ve Beko sayılabilir; her biri GİB onay sürecinden geçmiş cihazlarla hem EFT-POS özellikli hem bilgisayar bağlantılı segmentte ürün sunar. Bu rehber marka veya model önermez: doğru cihaz, yukarıdaki dört kontrolü sizin senaryonuzda geçen cihazdır. Güncel onaylı cihaz bilgisi her zaman ynokc.gib.gov.tr'den teyit edilmelidir.
Kart kabulü artık her cihazda zorunlu
Cihaz tipi seçimi kart kabul yükümlülüğünü değiştirmez. 557 Sıra No.lu Tebliğ ile her yeni nesil ÖKC'nin banka kartıyla ödeme kabul etmesi zorunlu hale geldi: cihazı kullanmaya başlayan mükellef, aktivasyon tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde en az bir banka veya ödeme kuruluşuyla üye işyeri anlaşması yapıp o cihazda kart kabulünü açmak zorundadır (557 md.5). Süresinde açılmayan cihazlar 15 gün içinde kullanıma kapatılır, yani pasife alınır (557 md.6). "Kartsız kasa" diye bir seçenek artık yoktur; nakit ağırlıklı çalışan işletme de cihazında kart kabulünü açık tutmak zorundadır.
Sık yanlış bilinenler
"Banka POS'u varsa kasa gerekmez." Yanlış; ikisi farklı şeydir. Banka POS'u tahsilat aracıdır, mali belge üretmez. Kural tam tersine işler: POS ya kasanın içindedir (EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC) ya da kasaya entegre çalışmak zorundadır; satış kasadan başlar, tutar POS'a kasadan gider, fiş kasadan çıkar (483 md.8). Üstelik 557 sonrası her yeni nesil ÖKC'nin kart kabul etmesi de zorunludur.
"Seyyar POS ile masada tahsilat yapılır." İnternetteki birçok eski rehber hâlâ bu düzeni anlatıyor, ama 1 Ekim 2013'ten beri ÖKC mükelleflerinde seyyar banka EFT-POS cihazı kullanılamaz; masada ve kapıda tahsilat EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC ile yapılır. Bankalar ve ödeme kuruluşları bu mükelleflere seyyar EFT-POS vermemekle yükümlüdür (426 bölüm 4/a; 483 md.10).
"Yazar kasa POS ile banka POS'u aynı şeydir." Değildir. "Yazar kasa POS" piyasada EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC'nin adıdır: ruhsatlı bir ödeme kaydedici cihazdır, mali hafızası vardır, fiş keser ve içinde banka POS'u barındırır. Banka POS'u ise yalnızca ödeme terminalidir; tek başına hiçbir mali belgenin yerine geçmez.
Cihaz tipi kararı, işletme açılışındaki 30 günlük ÖKC takviminin de ilk adımıdır; yeni açılan işletmenin tüm adım sırası restoran açarken yazar kasa rehberinde.
Cihazı seçtikten sonra asıl verim, kasanın satış yazılımınızla tek akışta çalışmasından gelir. dojofood POS'un Pavo yazar kasa entegrasyonu ile siparişler kasaya otomatik düşer ve fiş kasadan kesilir; e-Adisyon entegrasyonu, QR menüden sipariş ve reçeteli stok takibi aynı sistemin parçasıdır. Cihaz markası ve modeli sizin seçiminizdir; yazılım tarafında bakılacak soru, kullandığınız POS'un o cihazla gerçekten çalışıp çalışmadığıdır. dojofood tarafında canlı yazar kasa entegrasyonu Pavo cihazlarıyladır.
Resmi kaynaklar
- 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanun (RG 15.12.1984, 18606): ÖKC mecburiyetinin kanuni temeli, üretici bakım yükümlülüğü
- 426 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, güncel hali (RG 15.06.2013, 28678): yeni nesil ÖKC mecburiyeti, seyyar EFT-POS kullanıcıları için geçiş
- 483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (RG 30.09.2017, 30196): GMP-3 entegrasyonu md.8, seyyar EFT-POS yasağı md.10, self servis düzeninin kaldırılması md.15
- 557 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (RG 30.12.2023): cihaz tipi tanımları md.3, kart kabul zorunluluğu md.5, pasife alma md.6
- GİB Yeni Nesil ÖKC portalı: onay alan firmalar, cihaz dokümanları, teknik kılavuzlar ve duyurular
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; cihaz seçiminizin vergi tarafı için vergi danışmanınıza veya mali müşavirinize danışın.
Bahşişi Personele Dağıtma: Yasal Yöntem ve Belgeleme (2026)
İş Kanunu 51 ve 52. madde ile 2004 tarihli yönetmeliğe göre bahşiş dağıtımı: resmi puan cetveli, değerlendirme kurulu, ilan ve beş yıllık saklama yükümlülüğü.
Yazar Kasa Geçici Kapama ve Hurdaya Ayırma (2026)
İşi bırakınca veya sezonu kapatınca yazar kasa ne olur? Geçici kapatma ve hurdaya ayırma adımları, süre tabloları ve mali hafıza kuralları; 2026 güncel rehber.
GMÜS (GMÖEBYS) Başvurusu 2026: Adım Adım Rehber
GMÜS (GMÖEBYS) başvurusu 2026: telefonu yazar kasa yerine kullanmanın resmi yolu. İşletici kuruluş seçimi, GİB başvuru adımları, kurallar ve çıkış süreci.